Kuchnia kubańska | Smak jedzenia na Kubie | Dorota Kamińska
Czytasz właśnie
Kuchnia kubańska

Kuchnia kubańska

Kuchnia kubańska
4.83/5 (6)

Aromat czosnku i kminku unoszący się w kuchniach kubańskich gospodyń. Gotowane warzywa i pieczone lub smażone mięsa i ryby. Aromatyczne zupy, gęste i sycące. Zapach pizzy z serem pieczonej w ogromnych piecach na ulicznych targach i w małych pizzeriach, a do tego smażone, drobne przekąski i wszechobecne kanapki, przygotowywane z puszystego, białego pieczywa. Kuchnia kubańska, bogata w ryż, warzywa strączkowe. Pełna owoców i biszkoptowych ciast z kremem.

Zobacz też: Nasza podróż po Kubie

Podróżując  wspólnie z Mariuszem przez miesiąc po Kubie, chcieliśmy przekonać się, jak smakuje zwykła, domowa kuchnia i co jedzą na co dzień mieszkańcy wyspy. Wiedzieliśmy, że potrawy, które zostaną nam serwowane w regionach turystycznych, w restauracjach, będą smaczne, ale postanowiliśmy degustować kuchnię kubańską, stołując się głównie u naszych gospodarzy, w prywatnych kwaterach. Na własne oczy mogliśmy zobaczyć, jak powstaje nasze jedzenie, przygotowane według prostych receptur, zgodnie z zasadą oszczędności, którą, po części, wymusza na mieszkańcach ustrój polityczny, a po części – przyzwyczajenie, bo na Kubie nie marnuje się niczego: papier, plastikowe butelki i pojemniki – wszystko ma swoje wielokrotne zastosowanie, a to, co ugotowane – zjada się do końca.

Kuchnia w domu na Kubie
Kuchnia w domu na Kubie

Na Kubie jada się białe pieczywo, jajka, wędliny, sery oraz mięsa (wołowina, wieprzowina, drób), ryby i owoce morza, chociaż w codziennych posiłkach, ze względu na wysokie ceny i ograniczoną przydziałami rządowymi i systemem kartek sprzedaż, dominują tańsze i łatwiej dostępne produkty: ryż, rośliny strączkowe, głównie fasola oraz bulwiaste warzywa i pyszne, dojrzałe w kubańskim słońcu owoce.

Sklepik z warzywami i owocami w Hawanie
Sklepik z warzywami i owocami w Hawanie
Rzeźnik - tak sprzedaje się mięso na Kubie
Rzeźnik – tak sprzedaje się mięso na Kubie

Kubańskie śniadanie

Białe pieczywo: puszyste chleby i bułki o jasnej skórce, przypiekane mocniej w domu, na patelni. Przez całą dobę dostępne w przyulicznych piekarniach, ale kto spał w prywatnej kwaterze, ten choć raz miał okazję usłyszeć ulicznego sprzedawcę obwieszczającego swoje przybycie dzwonkiem. Pan suave! Świeży chleb można kupić, nie wychodząc z domu. Z wyższych pięter kamienic gospodynie puszczają na sznurku koszyk z pieniędzmi, a sprzedawca wkłada do niego pieczywo i wydaje resztę.

Sprzedaż pieczywa na Kubie
Sprzedaż pieczywa na Kubie

Do białych bułek lub chleba koniecznie marmolada z guawy, pokrojony na plasterki banan czy inne owoce w formie sałatki owocowej i kubańska kawa, którą często parzy się na zapas, zamykając w termosie. Świeżo miksowane soki owocowe: ananas, banan, papaja, mameyo, znane też pod nazwą zapote… Sery i wędliny oraz jajka – dla Kubańczyków trudniej dostępne, limitowane i sprzedawane na kartki – również pojawiają się na stołach.

Sałatka owocowa na Kubie
Sałatka owocowa na Kubie
Mameyo - zapote - nietypowy owoc na Kubie
Mameyo – zapote – nietypowy owoc na Kubie
Świeżo miksowany sok owocowy w Varadero
Świeżo miksowany sok owocowy w Varadero

Polecam spróbować kubańskich serów o charakterystycznym smaku i „smrodliwym” zapachu. Wędliny, niezbyt ciekawe i nieprzyjemnie pachnące, lepiej zostawić na sklepowych półkach. Podróżując po świecie, nigdzie indziej nie spotkałam równie słabych co tutaj. Mleko na Kubie jest trudniej dostępne i, podobnie jak za czasów PRL, często można spotkać w sprzedaży mleko w proszku. Kubańczycy raczej nie jadają jogurtów, płatków i owsianek (chociaż widziałam jedną kawiarenkę przyuliczną, w której podawano jogurt z owocami – ale akurat wtedy go nie było), ale turyści mogą dostać je w niektórych, większych sklepach. Z jajek na śniadanie koniecznie tortilla czyli kubański omlet smażony na patelni, do którego dodaje się czasem cebulę, pomidory lub szynkę, chociaż o dodatki warto wcześniej poprosić, bo nie zawsze się je dostaje.

Przekąski do ręki

W ciągu dnia na Kubie łatwo o uliczne jedzenie, czasami sprzedawane nawet bezpośrednio zza krat mieszczących się na parterze mieszkań, chociaż można je też spotkać w małych, przydrożnych budkach lub na straganach. Czasami sprzedawcy rozstawiają przy ulicy swoje małe stanowisko, podobnie jak w Azji, a niektórzy stawiają na handel obwoźny i przechadzają się po mieście z wózkiem. Alergicy i bezlaktozowcy czy bezglutenowcy z trudem znajdą coś dla siebie u ulicznych sprzedawców: wszystko jest z białą mąką, mlekiem i cukrem.

Uliczne jedzenie - smażone placki mączne i krokiety
Uliczne jedzenie – smażone placki mączne i krokiety

Kawa, drobne słodkości, bułki z jajkiem i/lub szynką, albo smażoną wieprzowiną – pan con lechon, hot dogi, znane tutaj jako perro caliente i kubańska pizza: z serem i sosem pomidorowym, ewentualnie z szynką, wypiekana na grubym cieście i składana na pół, podawana prosto do ręki. Wszystko w cenie do kilku złotych, płatne najczęściej w nieturystycznej walucie czyli CUP. Można zjadać w biegu, chociaż pośpiech częściej towarzyszy tutaj turystom, a Kubańczycy dawno przyzwyczaili się do stania i czekania na wszystko w długich kolejkach.

Pizza na Kubie - pieczona w piecu lub na patelniach
Pizza na Kubie – pieczona w piecu lub na patelniach
Kanapka z szynką, bułki z wędliną i jajkiem oraz hot dog
Kanapka z szynką, bułki z wędliną i jajkiem oraz hot dog

W dużych kotłach smaży się często mączne dania: słodkie i wytrawne placki na głębokim tłuszczu, których nie polecam jeść codziennie: dobrze jest pamiętać, że to przecież puste kalorie – biała mąka i cukier. Warto skusić się na odpowiednik naszych placków ziemniaczanych czyli tostones – smażone banany: surowe, obrane z zielonej skórki i rozgniecione za pomocą desek lub pięści, usmażone na oleju. Te dojrzałe, w żółtej skórce, smaży się z kolei na słodko. Kubańczycy przygotowują też najlepsze chipsy bananowe, jakich dotąd próbowaliśmy.

Tostones - smażone placki bananowe
Tostones – smażone placki bananowe
Chipsy bananowe
Chipsy bananowe

Obiad i kolacja

Kolorowe dania serwowane w rytm kubańskiej muzyki i pyszne drinki na bazie rumu czekają na turystów w restauracjach. W cenie 5-15 CUC można zjeść smaczny, typowo kubański posiłek. Warto spróbować klasycznych potraw, chociaż nie jada się ich na Kubie codziennie, bo ropa vieja (stary łach) czy picadillo a la  habanera to dania niedzielne lub świąteczne, chociaż ich przygotowanie wywodzi się z oszczędności: drobno skrobane lub siekane mięso, które pozostało z poprzednich posiłków, można dodać do świeżego, duszonego z dodatkiem warzyw i sosu.

Ropa vieja
Ropa vieja
Dynia i picadillo a la habanera
Dynia i picadillo a la habanera

Comida czyli posiłek obiadowy serwowany na mieście lub zjadany na co dzień w domu, składa się na Kubie z mięsa, surówki lub gotowanych/duszonych warzyw oraz ryżu. To najczęściej spotykany zestaw, na równi z ryżem z czarną fasolą, nazywanym przez Kubańczyków arroz congri, a w restauracjach sprzedawanym czasami pod nazwą moros i cristianos (Maurowie i Chrześcijanie).

Typowy obiad kubański
Typowy obiad kubański
Obiad u Kubańczyków
Obiad u Kubańczyków

Kuchnia kubańska zaskoczyła mnie różnorodnością i fantastycznym smakiem zup. Są kolorowe, pożywne i aromatyczne – to wpływ kuchni hiszpańskiej oraz licznie uprawianych, bulwiastych warzyw. W połączeniu z czosnkiem i prostymi przyprawami, przygotowuje się je „na oko”, a klasyczne, których warto spróbować, to zupa z fasoli, czosnkowa ajiaco oraz dyniowa, chociaż ta ostatnia nie przebije zupy z dyni z mlekiem kokosowym i zieloną pastą chili oferowaną w Azji.

Zupa jarzynowa na Kubie
Zupa jarzynowa na Kubie

Ryby i owoce morza, najdroższe spośród wszystkich potraw i trudniej dostępne w głębi lądu, poza wybrzeżem, najczęściej smażone lub duszone, serwowane z dodatkiem warzyw lub pomidorowych sosów, smaczne i pożywne. Na wschodzie wyspy, w okolicach Baracoa, podobno ze znakomitymi sosami kokosowymi, chociaż nie było nam dane spróbować. Woda kokosowa bezpośrednio z orzechów jest dostępna głównie w miejscach turystycznych, za to na całej wyspie.

Langusta
Langusta
Krewetki i arroz congri
Krewetki i arroz congri
Woda kokosowa
Woda kokosowa

Kubańskie desery, ciasta i słodkie przekąski

Na deser na Kubie polecam owoce – to najprostsze, najłatwiej dostępne i najtańsze słodkości. Ogromna papaja i pyszna, różowa guawa, słodkie jak miód banany, ananasy… Szkoda, że tak rzadko wykorzystywane do przygotowywania prostych wypieków, bo na Kubie nie znaleźliśmy tak smacznych ciast jak w Polsce, ale jest tu trochę słodkich deserów, ciast i ciasteczek, których warto spróbować.

Biszkopt z kremem
Biszkopt z kremem

To, co łatwo zauważyć, to zamiłowanie Kubańczyków do ciast z kremem. Przekłada się nim i dekoruje biszkopty i czasami aż trudno uwierzyć, jak w tak wysokich temperaturach masa utrzymuje się na cieście. Krem w ciastach przygotowuje się podobnie jak ten na ptysie, na bazie białek ubijanych na parze. Słodkie ciasta biszkoptowe, które często wyglądają jak urodzinowe torty, to charakterystyczne, kubańskie wypieki.

Ciasto z kremem w cukierni
Ciasto z kremem w cukierni

Najlepsze pączki hiszpańskie w wersji kubańskiej czyli churros. Smażone na głębokim tłuszczu ciasto, posypane cukrem pudrem lub nadziewane słodkim mlekiem z tubki, polewane polewą, można kupić w budkach lub od ulicznych sprzedawców. Polecam obejrzeć jak wygląda proces smażenia, kiedy do obsługi jest ogromna wyciskarka do ciasta.

Lody, sprzedawane w wielu miejscach, niedrogie, o kilku podstawowych smakach. Obstawiam, że z proszku ;).

Zobacz też
Habana Vieja - boczna uliczka

Kubańskie lody
Kubańskie lody

Flan de leche, crema de leche oraz wiele innych, mleczno-karmelowych batoników, mocno słodzonych, czasem z dodatkiem orzeszków ziemnych lub migdałów, można spotkać, próbując kubańskich słodkości w kawiarenkach, gdzie na kawę rzadko chodzą turyści, za to można spotkać tam rodowitych Kubańczyków. Od ulicznych sprzedawców lub w cukierniach kupowaliśmy ciasteczka polvoron czyli kruche wypieki z mąki, masła, mleka i jajek. Na Kubie jada się pączki z dziurką i polewą przypominającą czekoladę, chociaż o czekoladowe produkty, pomimo tego, że są tu fabryki czekolady, nie jest łatwo.

Leche flan serwowany na Kubie
Leche flan serwowany na Kubie
Słodkości na Kubie
Słodkości na Kubie

W okolicach Baracoa, gdzie rośnie najwięcej palm kokosowych, można spróbować pysznego deseru cucuruchu: to miąższ kokosu zmiksowany z miodem i bananem lub guawą, serwowany w rożku z liścia bananowca. Obłędnie dobry, a kto nie chce spróbować, może zjeść kubańską kokosankę czyli coquito blanco.

Cucuruchu - kokosowy deser
Cucuruchu – kokosowy deser i kubańska kokosanka coquito blanco

Drinki i napoje bezalkoholowe

Człowiek nie wielbłąd i pić musi, a na Kubie… niełatwo o wodę. Butelkowana sprzedawana jest na stacjach benzynowych lub w droższych sklepach, często brakuje jej na półkach. Kilka razy musieliśmy nieźle się nachodzić, żeby kupić przynajmniej 1,5 litra i nie zapłacić za nie więcej niż 1 CUC. Znacznie łatwiej dostać kolorowe, gazowane napoje w puszkach, a na ulicach, oprócz soków owocowych, sprzedaje się refresco czyli różnego rodzaju kolorowe, bezalkoholowe oranżady o różnych smakach. Polecam spróbować najfajniejszej wersji czyli refresco przygotowanego z lodu kruszonego z ogromnej bryły, następnie zalanego słodkim syropem. Oczywiście to sztuczne barwniki i sam cukier, więc w trosce o własne zdrowie polecam zrobić to tylko raz, a na co dzień kupować wodę, soki owocowe lub sprzedawane w bocznych uliczkach i budkach guarapo, zwane też czasem guarapero – sok z trzciny cukrowej, o którym opowiadałam Wam już w zeszłym roku, próbując go w Wietnamie. Na Kubie trochę inny niż w Azji, bo bardzo słodki i bez dodatku lodu, cytryny lub limonki.

Refresco
Refresco
Guarapo
Guarapo

Na Kubie produkuje się i pije rum, który w sklepach ulicznych, wyglądających nieco obskurnie, można kupić do przyniesionej ze sobą butelki. Podobno taki tani rum zawiera szkodliwy formaldehyd, dlatego lepiej postawić na znane marki: najpopularniejszą Havanę Club lub Santiago, chociaż moim ulubionym pozostaje nieco droższy Legendario.

Na bazie rumu na Kubie wymyślono proste i smaczne drinki, popularne na całym świecie. Warto choć raz skusić się na tutejsze mojito, wypić cuba libre, pina coladę lub ron collins. Nieco trudniej było nam znaleźć canchanchara czyli napój z rumu, miodu i limonki z lodem, o daiquiri zapomnieliśmy, a Mary Pickford będziemy sobie musieli przygotować we własnym domu :).

Canchanchara
Canchanchara
Ron collins
Ron collins

Na koniec warto wspomnieć o kubańskim piwie. W sklepach sprzedaje się kilka marek, a najpopularniejszą jest Cristal. Zwykłe, jasne piwo, dość drogie w porównaniu z cenami w Polsce. Wychodząc poza strefy turystyczne, polecamy wstąpić do dowolnego, lokalnego baru, nawet jeśli wygląda jak mordownia. Nie stanie się Wam krzywda, a spróbujecie piwa wyjątkowo taniego, schłodzonego, lanego z kegów i smacznego.

Oderwany i lokalne piwo w Hawanie
Oderwany i lokalne piwo w Hawanie

Kilka dobrych rad

Przez cały miesiąc poznaliśmy smaki kubańskiej kuchni i tutejsze zwyczaje. Wiemy, że najtaniej jeść tam, gdzie chodzą miejscowi. Kupować trzeba w miejscach, gdzie są wystawione ceny, bo jeśli ich nie ma, turysta zawsze zapłaci więcej: za słodycze, owoce, napoje, posiłki. Dobrze szukać restauracji na własną rękę, bo korzystając z usług tzw. naganiaczy, po zjedzonej kolacji zapłacimy dodatkowo za ich prowizję, która zostanie po cichu doliczona do rachunku. Z naszego doświadczenia możemy śmiało powiedzieć, że najdroższe jedzenie to jedzenie kupowane u właścicieli kwater. Ale też jest to jedzenie bardzo smaczne, domowe, ładnie zaserwowane i podawane w dużych ilościach, a ceny, przed zamówieniem obiadu, można negocjować :).

Ciekawa jestem czy uda Wam się spróbować któregoś z powyższych dań lub napojów. A może już ktoś z Was był na Kubie? Co Wam najbardziej smakowało?

 

Podoba Ci się? Oceń lub zostaw komentarz 🙂

3 komentarze
  • Moge sie pytac gdzie kubanczycy jedza wolowine, bo normalnie to jest jedzenie dla obcokrajowc’ow i dla dolarowc’ow a tylko w restauracjach panstwowych, a nie zawsze mozna dostac, mieso wolowe na Kubie jes rarytasem

    • Ale kuchnia kubańska i potrawy, o których opowiadamy, powstały jeszcze zanim mięso było reglamentowane i trudno dostępne. W Polsce też kiedyś wiele rzeczy trudno było dostać, co nie znaczy, że nie pojawiały się na stołach.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2009-2021 | Dorota Kamińska blog kulinarny, przepisy, podróże i styl życia | Wszystkie prawa zastrzeżone | Część odnośników na blogu to afiliacyjne linki partnerskie | Moja książka: Superfood | Silnik: Wordpress | Serwer: Bookroom